Jan van Halst
‘Welkom in ons huis.’ Oud-voetballer Jan van Halst heet de aanwezigen op de Netwerkschool Inspiratiedag welkom in de Grolsch Veste, het stadion van FC Twente, waar hij de afgelopen acht jaar als commercieel manager werkte. Van Halst – die net zo goed presenteert als hij vroeger tackles maakte – weet de 100 Netwerkschool-betrokkenen een klein uur lang te boeien. Met verhalen over talent, zijn opleiding in de kleedkamer en ‘the man with the cap’.
Voor de mensen die ‘m niet kennen: Jan van Halst was geen talentvolle voetballer. ‘Ik ben pas op mijn 17e bij FC Utrecht gekomen, waarna ik via een omweg in 1990 door FC Twente werd gehaald. Na negen jaar belde Ajax. Ik heb een pen in mijn binnenzak gestoken en ben naar Amsterdam gereden. Na Ajax heb ik nog even voor Vitesse gespeeld maar daar scheurde ik bij elk sprintje een spiertje.’ Na zijn voetbalcarrière werd Van Halst voetbalanalist en ging hij als commercieel manager bij FC Twente aan de slag.
Opgeleid in de kleedkamer
Van Halst heeft naar eigen zeggen zijn opleiding in de kleedkamer gehad. ‘Ik heb veel geleerd van de manier waarop trainers met hun personeel communiceren. De trainer van tegenwoordig is meer een communicatiemanager.’ Als voorbeeld neemt hij zijn oud-trainer Ronald Koeman. Die liet de talentvolle Rafael van der Vaart debuteren, maar zag zich gedwongen hem na een paar wedstrijden op de bank te zetten. ‘Die maandag had Koeman Rafael van der Vaart, diens vader, zaakwaarnemer en marketingadviseur op bezoek. Hoe hij het in zijn hoofd haalde om Rafael op de bank te zetten? Journalisten, het hoofd opleidingen en de sponsors stelden dezelfde vraag. Hoe ga je daar als trainer mee om?’
Vergaderen in de voetbalwereld
Communiceren is een vak, zo stelt Van Halst. Hij herinnert zich het midden van de jaren negentig nog, toen de Duitser Hans Meyer zijn trainer was. ‘De eerste weken zei hij helemaal niets. Pas na een week of 4 liet hij zich horen: hij ging verbaal te keer en greep de macht.’ De eerste twee jaar had dat succes, het derde jaar bleven de resultaten uit. De reden volgens Van Halst: ‘Als je altijd op dezelfde manier communiceert, komt het op den duur niet meer over. Veel trainers missen flexibiliteit in hun manier van communiceren. Zij kunnen zich niet aanpassen en hebben dan dus een beperkte houdbaarheidsdatum.’
Anders dan andere voetbalclubs
Toen Van Halst als commercieel manager bij FC Twente aan de slag ging, vertelde hij zijn mensen dat hij het niveau van de Champions League wilde bereiken. ‘We noemden onszelf chronisch vrolijk ontevreden. We wilden het altijd beter doen.’ Van Halst en zijn mensen stelden een plan op waarin zij zich voornamen dat de club een landelijke uitstraling moest krijgen en een duidelijke link met de regio moest hebben. ‘We wilden anders zijn dan andere voetbalclubs. Meer doen dan slechts eens in de twee weken mensen uitnodigen.’ FC Twente formuleerde drie kernwaarden: voetbal, ambiance en solidariteit. Twente moest weer terug naar de subtop, elke persoon die verbonden is aan de club moet een prettige ambiance meekrijgen en Twente moest een plek in de samenleving krijgen. Van Halst: ‘Waarom gaven we doordeweeks niet wat meer terug aan onze achterban?’
Scoren in de wijk
Om het laatste speerpunt (‘solidariteit’) te behalen, startte Twente met ‘Scoren in de Wijk’, een project waarin mensen ‘met een krasje’ de kans krijgen op zoek te gaan naar hun talent. Van Halst: ‘FC Twente faciliteert, ondersteunt en verbindt de partijen. Organisaties met wie wij samenwerken weten wat er gebeurt in de wijken. FC Twente kan een platform aanbieden om mee te helpen.’
Overal zit talent, denkt Van Halst. ‘Maar dat talent moet wel ontwikkeld worden.’ Van Halst wist dat hij geen groot voetballer was. Als speler van het tweede van FC Utrecht stapte hij – met de ziel onder zijn arm – naar trainer Willem van Hanegem af met de vraag om advies. Hij vertelde me dat ik moest spelen zoals Jan Wouters. Ik moest ballen veroveren en ‘m zo snel mogelijk afspelen aan iemand die wel kan voetballen. Dat heb ik de rest van mijn carrière gedaan.’
Man with the cap
Nog een mooie oneliner van Van Halst: ‘Als je denkt dat je er bent, is het einde nabij.’ Tevreden zijn is dus verboden. ‘Nadat de succesvolle trainer Fred Rutten bij ons wegging, nam Steve McClaren het roer over. Tijdens de voorbereiding ging het niet goed. Er leek laksheid in het spel geslopen te zijn. Maar in de competitie ging het opeens stukken beter.’ De reden? ‘Steve bleek een verhaal te hebben verteld over de tijd dat hij nog speler van Manchester United was. In één seizoen had zijn team drie grote prijzen gepakt. Een van zijn jonge medespelers kocht een pet met een grote 3 erop en liep alle feesten af. Aan het begin van het seizoen verscheen hij enkele kilo’s zwaarder op de eerste training. Hij werd uitgeleend aan een tweededivisieclub en niemand heeft ooit nog wat van de man met de cap gehoord.’
De man with a cap werd een metafoor. ‘Je moet het maximale uit je talent halen.’ Ook het zoontje van Van Halst kent het verhaal inmiddels. Toen zijn vader hem aan toenmalig Twente-speler Theo Janssen voorstelde, reageerde deze met de woorden ‘Dat wordt nooit wat, Jan.’ Van Halst junior had een petje op.
