Michel van Ast (twitter) is trainer/consultant bij APS, lerarenopleider op de HU en oud-docent Wiskunde. Op de Inspiratiedag van SintLucas was hij een van d

e gastsprekers. Volgens hem bevindt het onderwijs zich in een soort scrum: ‘We houden elkaar stevig vast, waardoor er bijna geen beweging mogelijk is.’ Om los te komen raadt Van Ast de aanwezigen vier boeken aan die zij zeker moeten lezen.

Michel van Ast tijdens zijn presentatie

Boek 1: Disrupting class (link)
Van Ast: ‘Wij jagen 30 leerlingen een iets te klein lokaal in en vragen van hen om tegelijkertijd met hetzelfde bezig te zijn. Dat is gek, omdat zij nooit even goed en even snel kunnen zijn.’ Technologie kan volgens Van Ast bijdragen om leerlingen beter te kunnen helpen. ‘Zo mochten mijn leerlingen zelf weten of ze in de les een toets zouden doen, opdrachten maakten of een screencast bekeken; het tempo en de volgorde mochten ze zelf bepalen.’ Om hen te begeleiden, gaf Van Ast een aantal hulplijnen: de les, skype, mail en een studiewijzer, zodat zij wisten of ze wel op schema lagen.

Boek 2: Meaningfull learning with technology (link)
Volgens de auteurs moet onderwijs aan vijf voorwaarden voldoen om ‘meaningfull’ te kunnen zijn:

• actief: leerlingen moeten aan de slag met de leerstof
• constructief: er moet voortborduurd worden op wat ze al kunnen/weten
• samenwerking: ze moeten samenwerken met anderen
• er moet een authentieke leersituatie zijn
• intentioneel: zonder intentie tot leren kan er geen leren plaatsvinden.

Van Ast: ‘Kijkend naar mijn eigen lessen zag ik dat mijn lessen niet alle voorwaarden in zich hadden. Toen na een aantal weken een aantal leerlingen klaar was, heb ik hen instructiefilmpjes (screencasts) laten maken, waarin zij lieten zien hoe bepaalde sommen gemaakt moesten worden.’ Over het resultaat van de filmpjes was Van Ast niet echt te spreken. ‘Maar daar ging het ook niet om. Om het filmpje te kunnen maken, moesten zij over de vraag hoe zij dat moeten uitleggen aan hun medeleerlingen. En dat was zo waardevol!’

Boek 3: Drive (link)
Wat is motivatie? Volgens schrijver Daniel Pink worden mensen gedreven door een ervaring van meesterschap, zingeving en autonomie. Van Ast: ‘Ik hoop dat jullie baas niet meeluistert, want geld is geen goede motivator.’ Een voorbeeld: boek2.0. Louis Hilgers en Tessa van Zadelhoff zetten een berichtje op twitter waarin zij vroegen wie er interesse had om – voor niks! – twee pagina’s over een bepaalde webtool te schrijven. Binnen 4 dagen hadden zich 125 auteurs aangemeld en 4 maanden later lag het boek bij de drukker. Van Ast: ‘Drive gaat om meesterschap, zingeving en autonomie.’

Boek 4: Het Netwerkschoolboek
Van Ast laat zijn laatste boek zien: het Netwerkschoolboek.

‘Het boek staat vol met praktische onderwijsvoorbeelden hoe je met hetzelfde geld beter onderwijs kunt maken.’ De zaal is nieuwsgierig. Van Ast: ‘Maar het boek is nog leeg. Ik stel me voor dat het over een jaar of 5 volstaat met goede voorbeelden. Want jullie gaan samen dit boek schrijven. Iedereen krijgt zo dadelijk een leeg boek. Zet het ergens neer waar je het altijd kan zien en bedenk elke keer als je ernaar kijkt dat jij verantwoordelijk bent voor de inhoud. It better be good!‘